Wyobraź sobie swój ogród za kilka lat. Wiosną drzewa obsypane kwiatami, latem dojrzewające owoce, a jesienią własne jabłka, gruszki czy śliwki zrywane prosto z gałęzi. Nie potrzebujesz dużego sadu. Czasem wystarczą dwa lub trzy dobrze dobrane drzewka, aby stworzyć niewielki owocowy zakątek. Jesienne sadzenie drzewek owocowych to jeden ze sposobów na dobry start roślin. Gleba po lecie jest jeszcze nagrzana, jesienią zwykle łatwiej również o utrzymanie odpowiedniej wilgotności. Najważniejsze jest jednak prawidłowe przygotowanie stanowiska oraz systemu korzeniowego. W tym poradniku wyjaśniamy, kiedy sadzić drzewka owocowe jesienią, jak przygotować glebę, na jakiej głębokości umieścić roślinę oraz jak zadbać o młode drzewko przed nadejściem zimy.
Dlaczego warto sadzić drzewa owocowe jesienią?
Jesień jest tradycyjnym terminem sadzenia wielu drzew owocowych, szczególnie sadzonek sprzedawanych z odkrytym systemem korzeniowym. Po zakończeniu intensywnego wzrostu części nadziemnej roślina stopniowo przechodzi w stan spoczynku. Posadzona przed zamarznięciem gleby może ustabilizować się na nowym stanowisku, a wiosną rozpocząć rozwój już w docelowym miejscu. Październik jest wskazywany jako odpowiedni okres sadzenia drzew i krzewów owocowych z odkrytymi korzeniami. Jesienne sadzenie ma jeszcze jedną praktyczną zaletę. To właśnie w tym okresie szkółki wykopują wiele drzewek przeznaczonych do sprzedaży z odkrytym systemem korzeniowym. Materiał szkółkarski powinien po zakupie jak najszybciej trafić do gleby, aby nie dopuścić do przesuszenia korzeni.
Twój mały sad - co można posadzić jesienią?
W przydomowym ogrodzie nie trzeba zakładać dużego sadu. Kilka dobrze dobranych drzew może zapewnić owoce przez wiele sezonów. Do najpopularniejszych gatunków wybieranych do polskich ogrodów należą jabłonie, grusze, śliwy i wiśnie. Przy wyborze konkretnej odmiany warto jednak patrzeć nie tylko na smak owoców.
Znaczenie mają również:
- odporność odmiany na mróz,
- podatność na choroby,
- termin dojrzewania owoców,
- siła wzrostu drzewa,
- rodzaj zastosowanej podkładki,
- wymagania dotyczące zapylania,
- dostępna przestrzeń w ogrodzie.
Jabłonie
Jabłoń jest jednym z najczęściej wybieranych drzew do przydomowych sadów. Dostępność odmian o różnych terminach dojrzewania pozwala rozłożyć zbiory od lata aż do późnej jesieni. W szkółkach można spotkać między innymi odmiany takie jak Szampion, Ligol czy Topaz. Przed zakupem warto sprawdzić ich wymagania oraz dobrać podkładkę do wielkości ogrodu.
Grusze
Grusze mogą być dobrym uzupełnieniem przydomowego sadu. Popularne odmiany to między innymi Konferencja i Faworytka. Przed posadzeniem warto sprawdzić wymagania konkretnej odmiany oraz jej zapylaczy. Nie każda grusza będzie równie dobrze radziła sobie na każdym stanowisku.
Śliwy
Śliwy są chętnie sadzone ze względu na szerokie zastosowanie owoców. Można je wykorzystać do bezpośredniego spożycia, wypieków, kompotów czy powideł. W ogrodach spotyka się między innymi odmiany Stanley i Węgierka Dąbrowicka.
Wiśnie
Wiśnia również może znaleźć miejsce nawet w stosunkowo niewielkim ogrodzie. Jedną z popularnych odmian jest Łutówka, której owoce wykorzystywane są przede wszystkim do przetworów.
Najlepszym rozwiązaniem nie jest jednak wybieranie odmiany wyłącznie na podstawie popularności. Przed zakupem sprawdź warunki w swoim ogrodzie i wybierz materiał szkółkarski pochodzący z pewnego źródła.
Dobre sadzenie zaczyna się od gleby
Na początku trzeba zrozumieć jak bardzo ważne jest przygotowanie gleby przed posadzeniem drzewek, ponieważ to właśnie pod ziemią rozgrywa się jedna z najważniejszych części historii młodego drzewa.
System korzeniowy odpowiada za pobieranie wody i składników mineralnych oraz zakotwiczenie rośliny w podłożu. Dlatego przed posadzeniem drzewa warto zwrócić uwagę na strukturę, wilgotność, żyzność oraz odczyn gleby.
W profesjonalnym sadownictwie przygotowanie stanowiska rozpoczyna się nawet rok lub dwa przed sadzeniem, ponieważ pozwala to między innymi uregulować odczyn gleby i uzupełnić składniki pokarmowe. W przydomowym ogrodzie nie zawsze planujemy z takim wyprzedzeniem, ale zasada pozostaje podobna: im lepiej przygotowana gleba, tym lepsze warunki otrzymują młode korzenie.
Przed sadzeniem warto:
- usunąć chwasty wieloletnie,
- spulchnić zbitą glebę,
- sprawdzić, czy stanowisko nie jest stale podmokłe,
- w razie potrzeby wykonać analizę odczynu gleby,
- zadbać o zawartość materii organicznej,
- przygotować stanowisko odpowiednio wcześnie.
GleboMax - przygotowanie gleby przed sadzeniem
Jeżeli zależy nam na poprawie warunków w strefie korzeniowej, jednym z rozwiązań dostępnych w AgroKiosku jest GleboMax.
Jest to płynny nawóz zawierający kwasy humusowe, w tym kwasy huminowe i fulwowe. Preparat wspiera poprawę struktury gleby oraz jej zdolność do zatrzymywania wody i składników pokarmowych. Kwasy humusowe wspierają również rozwój systemu korzeniowego i aktywność mikroorganizmów glebowych.
W przypadku sadzenia drzewek szczególnie istotny jest termin zastosowania. Zalecamy stosowanie GleboMax około 2-3 tygodnie przed planowanym sadzeniem. Preparat aplikuje się na powierzchnię gleby, a następnie płytko miesza z podłożem do głębokości około 15 cm. Nie musisz kupować od razu 5 l produktu. Specjalnie dla hobbystów i działkowiczów firma AGRARIUS przygotowała produkt w formie butelki 250 ml. Taka opcja jest wręcz idealna jeśli planujesz posadzić kilka sztuk drzew owocowych w twoim ogrodzie.
Dlatego, jeśli jesienne sadzenie drzewek planujesz z wyprzedzeniem, przygotowanie stanowiska warto rozpocząć kilka tygodni wcześniej, zamiast wykonywać wszystkie zabiegi w dniu przyniesienia sadzonki ze szkółki.
Dlaczego fosfor jest ważny dla młodych roślin?
Fosfor uczestniczy w wielu podstawowych procesach zachodzących w roślinie i ma znaczenie między innymi dla rozwoju systemu korzeniowego. Problem polega na tym, że całkowita ilość fosforu znajdującego się w glebie nie jest równoznaczna z jego dostępnością dla roślin.
Fosfor może wchodzić w reakcje z innymi składnikami gleby i tworzyć związki trudno dostępne dla korzeni. Na jego dostępność wpływa między innymi odczyn gleby. Materiały informacyjne dotyczące sadownictwa wskazują, że fosfor słabo przemieszcza się w profilu glebowym, dlatego przygotowanie stanowiska przed posadzeniem roślin ma szczególne znaczenie.
bi fosfor - mikrobiologiczne wsparcie dostępności fosforu
Drugim rozwiązaniem dostępnym w AgroKiosku jest bi fosfor.
To mikrobiologiczny nawóz fosforowy zawierający bakterie Bacillus megaterium. Mikroorganizmy te wspierają przekształcanie trudno dostępnych związków fosforu występujących w glebie w formy możliwe do wykorzystania przez rośliny.
Preparat nie powinien być traktowany jako zamiennik całego nawożenia. Jego zadaniem jest wspieranie wykorzystania zasobów fosforu znajdujących się w glebie. Preparatu nie zaleca się mieszać z fungicydami. Podobnie jak w przypadku GleboMax w naszym sklepie masz możliwość zakupu produktu w niewielkiej ilości 100 g przeznaczone dla hobbystów.
Zalecamy stosowanie bi fosfor razem z kwasami humusowymi, które tworzą warunki sprzyjające aktywności bakterii. Dzięki temu połączenie GleboMax + bi fosfor może być elementem przygotowania biologicznie aktywnej strefy korzeniowej. Oba produkty należy jednak stosować zgodnie z instrukcją producenta i warunkami podanymi dla konkretnego preparatu.
Jak prawidłowo sadzić drzewka owocowe jesienią?
Dobrze przygotowane stanowisko to dopiero połowa sukcesu. Nawet zdrowa sadzonka może mieć problemy, jeżeli jej korzenie zostaną zawinięte, przesuszone albo umieszczone na niewłaściwej głębokości.
1. Nie dopuszczaj do przesuszenia korzeni
Szczególnej uwagi wymagają drzewka sprzedawane z odkrytym systemem korzeniowym. Po zakupie najlepiej możliwie szybko umieścić je w glebie. Jeżeli sadzenie trzeba odłożyć, korzenie powinny być zabezpieczone przed wysychaniem. Materiał szkółkarski przeznaczony do późniejszego sadzenia profesjonalnie przechowuje się między innymi w chłodniach lub dołuje w wilgotnym podłożu.
2. Wykop odpowiednio szeroki dołek
Dołek powinien umożliwiać swobodne rozmieszczenie systemu korzeniowego. Dla przygotowanej wcześniej gleby wskazuje się dołki o średnicy około 50 cm i głębokości około 30 cm, jednak w praktyce wielkość zawsze należy dostosować do konkretnej sadzonki i jej systemu korzeniowego. Korzenie nie powinny być silnie podwijane ani wciskane w zbyt mały otwór.
3. Zwróć uwagę na miejsce okulizacji
To jeden z najczęściej pomijanych szczegółów. Drzewka szczepione lub okulizowane posiadają widoczne miejsce połączenia odmiany szlachetnej z podkładką. Po posadzeniu powinno ono znajdować się nad powierzchnią gleby. W materiałach dotyczących jesiennego sadzenia drzew owocowych wskazuje się około 5-10 cm ponad powierzchnią gruntu. Nie warto więc sadzić drzewka „po sam pień”. Zbyt głębokie posadzenie może zmienić warunki wzrostu rośliny.
4. Dokładnie zasyp korzenie
Po ustawieniu sadzonki korzenie należy stopniowo zasypywać rozdrobnioną ziemią. Warto lekko potrząsać drzewkiem, aby gleba wypełniła przestrzenie pomiędzy korzeniami. Następnie podłoże delikatnie dociskamy. Nie chodzi o mocne ubicie ziemi, lecz o ograniczenie dużych pustych przestrzeni wokół korzeni.
5. Podlej drzewko
Podlewanie po posadzeniu jest ważne nawet wtedy, gdy gleba wydaje się wilgotna. Woda pomaga ziemi dokładniej przylgnąć do systemu korzeniowego i stabilizuje młodą roślinę w podłożu.
Czy nawozić drzewko bezpośrednio po posadzeniu?
Tu łatwo przesadzić z troską.Nie należy automatycznie wsypywać dużej dawki nawozu mineralnego bezpośrednio pod korzenie tylko dlatego, że chcemy zapewnić drzewku „lepszy start”.Przygotowanie zasobności gleby powinno wynikać z jej potrzeb, a profesjonalne zalecenia sadownicze zakładają wykonanie części nawożenia jeszcze przed założeniem sadu.
W przydomowym ogrodzie rozsądniejszą zasadą będzie:
najpierw zadbaj o glebę, wilgotność i prawidłowe posadzenie, a dopiero później buduj program nawożenia.
Jesienią młode drzewko powinno przede wszystkim ustabilizować się na stanowisku przed zimą.
Pierwsze tygodnie po posadzeniu - o czym pamiętać?
Po odłożeniu łopaty do garażu praca jeszcze się nie kończy. Młode drzewko nadal wymaga obserwacji.
Kontroluj wilgotność gleby
Jeżeli jesień jest sucha, sprawdzaj wilgotność podłoża i w razie potrzeby podlewaj drzewko. Nie oznacza to jednak utrzymywania stale zalanej gleby. Korzenie potrzebują również dostępu do powietrza.
Zastosuj ściółkę
Warstwa ściółki rozłożona wokół drzewa pomaga ograniczyć parowanie wody oraz rozwój chwastów. Nie należy jednak usypywać grubej warstwy materiału bezpośrednio przy pniu. Warto pozostawić niewielką przestrzeń wokół jego podstawy.
Zabezpiecz drzewko przed mrozem
Przed nadejściem zimy wokół podstawy młodego drzewka można usypać kopczyk z ziemi. Takie zabezpieczenie ogranicza wpływ niskiej temperatury na dolną część rośliny. Kopczykowanie młodych roślin jest jednym z zabiegów stosowanych podczas jesiennego sadzenia.
Najczęstsze błędy podczas jesiennego sadzenia drzew owocowych
Jeżeli chcesz zwiększyć szanse młodego drzewa na dobry start, unikaj kilku typowych błędów:
- nie pozostawiaj odkrytych korzeni na słońcu i wietrze,
- nie wciskaj dużego systemu korzeniowego do zbyt małego dołka,
- nie zawijaj korzeni do góry,
- nie zakopuj miejsca okulizacji pod powierzchnią gruntu,
- nie pozostawiaj dużych pustych przestrzeni wokół korzeni,
- nie zapominaj o podlaniu po posadzeniu,
- nie stosuj przypadkowo dużych dawek nawozów pod sam korzeń,
- nie pozostawiaj młodego pnia bez zabezpieczenia tam, gdzie występuje ryzyko uszkodzeń przez zwierzęta.
Kilka minut poświęconych na prawidłowe sadzenie może mieć większe znaczenie niż późniejsze próby ratowania źle posadzonej rośliny.
Najczęściej zadawane pytania odnośnie sadzeni drzewek owocowych jesienią.
Kiedy najlepiej sadzić drzewka owocowe jesienią?
Drzewa z odkrytym systemem korzeniowym najczęściej sadzi się po zakończeniu wegetacji. Październik jest typowym terminem jesiennego sadzenia, ale prace można wykonywać do momentu zamarznięcia gleby, o ile warunki pogodowe są odpowiednie.
Czy po posadzeniu trzeba podlać drzewko?
Tak. Podlanie pomaga glebie przylgnąć do systemu korzeniowego i stabilizuje drzewko w podłożu.
Czy można stosować GleboMax przed sadzeniem drzew owocowych?
Zalecane jest zastosowanie preparatu na glebę około 2–3 tygodnie przed planowanym sadzeniem i płytkie wymieszanie go z podłożem.
Co daje bi fosfor?
bi fosfor zawiera bakterie Bacillus megaterium wspierające przekształcanie trudno dostępnych form fosforu w glebie. Preparat może dzięki temu wspierać wykorzystanie fosforu obecnego już na stanowisku.
Jesienią sadzisz przede wszystkim przyszłość swojego ogrodu
Jesienne sadzenie drzewek owocowych może być początkiem własnego małego sadu, który będzie rozwijał się przez wiele kolejnych lat. Nie potrzebujesz kilkunastu drzew. Dwie lub trzy dobrze dobrane jabłonie, grusze, śliwy czy wiśnie mogą całkowicie zmienić charakter ogrodu. Najważniejsze jest jednak to, czego po posadzeniu praktycznie nie widać.
Gleba i korzenie.
Odpowiednio przygotowane stanowisko, właściwa głębokość sadzenia, wilgotność podłoża oraz ochrona młodej rośliny przed zimą tworzą podstawę jej dalszego rozwoju. Jeśli przygotowujesz stanowisko wcześniej, możesz również wykorzystać rozwiązania wspierające środowisko glebowe. GleboMax dostarcza kwasów humusowych i wspiera właściwości gleby, natomiast bi fosfor wykorzystuje bakterie Bacillus megaterium wspierające dostępność fosforu. Jesienią wykonujesz kilka prostych prac. Ich efekt może zostać z Tobą na wiele sezonów – w postaci pierwszych kwiatów, późniejszych owoców i własnego małego sadu.